Monday, May 25, 2015

GILGAMIŞ DESTANI

GILGAMIŞ DESTANI

-Tarihin en eski destanıdır.
-12 kil tablet üzerine Akad çivi yazısı ile yazılmıştır.
-Uruk Kralı Gılgamış'ın ölümsüzlüğü aramasının hikayesidir
-Gılgamış, Gaziantep'in Suriye sınır ilçesi Karkamış(eski adı Uruk) kralıdır.
-Destanın ilk yazılışı MÖ3000-2500'dür.
-Destanın %60'ı bulunabilmiştir.
-Gılgamış 3/4 tanrıdır.
-İlk hikayede Tanrı Anu, halkına kötü davranan kralı öldürmesi için vahşi hayvan Enkidu'yu gönderir. Kazanan Gılgamış olur, sonrasında dost olurlar. Gılgamış, Enkidu'nun medenileşmesi için fahişe Şahmat'ı onun yanına yollar.
-İkinci hikayede, Aşk Tanrısı İştar, Gılgamış ile evlenmek ister, Gılgamış kabul etmeyince, öldürmesi için göklerin boğasını gönderir. Yine Gılgamış kazanır. Yardım eden Enkidu, Tanrılar tarafından ölüme mahkum edilir.
-Enkidu öldükten sonra, kendisinin de öleceğini anlayarak deliye döner ve ölümsüzlüğü aramaya başlar.
-Destanın devamı bulunamamaıştır. Birsonraki bölümde Enkidu için ağıt düzenlenmiştir.
-Devamında Tufan efsanesi vardır. Tufanı başlatan Tanrıça İştar ve Bel'dir. Gılgamış ise, Tufandan sağ kalan Utnapiştim'i bulmak istemektedir. Kendisi ölümsüzlüğün sırrını bilen bir bilgedir. utnapiştim Tanrı Ea tarafından uyarılmıştır. Tanrılar insanlara öfkeli olduğu için tufan düzenlenecektir. Utnapiştim de yedi bölümdn oluşan bir gemi inşa eder, ailesini, çeşitli zanaat ustasını, hayvan ve bitki türlerini alır.
-Gılgamış, ölümsüzlük otunu bulur ve gençliğine dönecekken, otu bir yılana kaptırır ve ülkesi Uruk'a eli boş döner.
-Gılgamış, Enkidu'nun ölümünden sonra hayata ait sorular sorar ve bilgeliğin dünya nimetlerinden yararlanmak anlamına geldiğini kavrar.
-Tanrının emri olmak : cinsel ilişkide bulunmak, yatmak
-"Kadın onu annesi gibi elinden tuttu ve çobanların sofrasına götürdü"
-Enkidu ekmek nasıl yeni bilmedi, içki içmekten anlamazdı! Fahişe bunun üzerine Enkidu'ya şöyle dedi : "Enkidu, ekmek ye! Bu, hayatın gereğidir! İçki iç! Bu da ülkenin geleneğidir." İçine neşe doldu, açıldı. Yüreği açıldı, yüzü parlamıştı.
-Uruk kralı olan Gılgamış için her zaman açıktır. O, her kim evlenecek olursa, onunla önce kendisi yatar, sonra da kocası. Tanrısal yasa böyle, bu tanrının buyruğudur.
-Gılgamış, ağzını açıp Enkidu'ya şöyle dedi : Gel yoldaşım, büyük saraya ulaşalım, büyük kraliçe Ninsun'un huzuruna varalım. Ninsun'un vereceği akıllı tavsiye, ayaklarımıza doğru yolu gösterecektir."
-"Seni ha!...Seninle evlendiğimde ne kazanacağım? Ne de olsa kendimi yağlayacak kadar yağım ve üstüme giyecek kadar elbisem var. Yiyecek ekmeğim ve azığım da bulunmaktadır. Hem de, tanrılara yaraşır yemek ile krallara has içkilerim de var!"
-Gılgamış, arkadaşı Enkidu için acı gözyaşları döküp kırlara koşarak şöyle dedi: "Ben ölmeyecek miyim? Ben de Enkidu gibi ölmeyecek miyim?" Gönlümü üzüntü kapladı. Bana ölüm korkusu geldi.
-"Ey tanrıların büyük üstadı, ey yiğit Enlil!. Ah nasıl olur da sen körü körüne tufan yaptın? Onun suçunu suçluya yüklet! Kelepçesini gevşet ki etini kesmesin. Yine kelepçesini çek ki gevşek olmasın. Senin yaptığın bu tufan yerine, bir aslan kalkıp insanları azaltsa daha iyiydi."
-Sümerlerin günleri
Saturday, Satürn günü, cumartesi
Sunday, Güneş günü, pazar
Monday, Ay günü, pazartesi
Mardi, Mars günü, salı
Mercredi, Merkür günü, çarşamba
Jeudi, Jupiter günü, perşembe
Vendredi, Venüs günü, Cuma

No comments:

Post a Comment