1.PARLAYAN GUNES
-yasam standartlari yukselmesi
-demokrasi yayginlasmasi
-dunyanin hakimi avrupa, ingiltere her kitada toprak sahibi
-rusya 2.genis devlet
-genc almanya
-fransa 300 yildir kolonilesiyor, agirlikli afrika
-osmanli gerileme
-zengin ve kalabalik cin
-amerika yenilikler, caz, gokdelenler, demiryollari, sanat avrupadan satin aliniyor, buyuk donanma
-ingiliz, alman, rus ve fransiz kraliyet aileleri evliliklerle birbirlerine bagliydi.
-monarsilerin baslica dusmani anarsistlerdi, grev ve suikast baslica yontemleriydi.
-hristiyanliklik ve budizm iki guclu dindi, islamin tek guclu savunucusu osmanli imparatorluguydu.
-uc buyuk guc abd, ingiltere ve almanya protestanlardan olusuyordu.
2.BIRA VE PARFUM
-Buyuk sehirler devri basliyordu. londra 6milyon, 2. buyuk sehir paris 3milyon, berlin 2 milyondu.
-su zor bulunuyordu
-kagit, eski camasirlardan uretilirken artik kagittan uretiliyordu.
-%90 tarim ve hayvancilik yapiyordu
-kolelik yavas yavas azaliyordu
-dunyanin %25'i avrupada yasiyordu
3.DEGISIM ZAMANI
-1.dunya savasina kadar pasaport kullanilmiyordu.
-iletisim telgraflaydi
-1815-1914 arasi buyuk bir savas yasanmamisti
-en onemli savas rusya ve japonya arasinda 1905 deniz savasiydi. bu sol devrimi baslatti.
-rusya edebiyat bale ve muzikte ilerlemisti ama insanlarin cogu medenilesme hakkina sahip degildi. Muhaliflere ciddi baski vardi.
-1.dunya savasinda uretken ekonomiler de etkili olmustu, gelir/urunlerin %50si savasa harcanabiliyordu, napolyon savaslarinda bu oran %12 idi
4.SAVASLARIN SAVASI
-1914'de Avusturya, Sirbistan arasindaki savas kisa surede yayildi.
-Savasin ilk haftalarinfaki Alman ilerleyisi zamanla azaldi.
-Gelibolu, Rusya'nin muttefikleriyle arasindaki kapi olacakti. Ingiliz ve Fransizlar yavas davranirken Turkler hazirlandi, ingiliz fransiz avustralya ve yeni zelanda askerleri Geliboluyu gecemedi. Rusya'nin bu sirada istanbula yapacagi saldiri da gerceklesmedi.
-Almanya, amerikadan gelen malzemeleri tasiyan gemileri durdurmak icin denizaltilar insa ediyordu. Sivilleri de hedef alan bu saldirilar ABD'nin taraf olmasina sebep verdi.
5.PETROGRAD'DA ISYAN
-1917'de pes eden ilk taraf rusya oldu.
-ordu giristigi 3.buyuk savasi kaybediyordu (1850 kirim, 1905 japonya)
-1916'da cara karsi isyanlar artti.
-1917'de vatandas koalisyonu yeni bir hukumet olusturdu.
-Bolsevikler, Lenin yurtdisindan dondugunde guclenmisti, Almanya'nin destegiyle Lenin devrimi baslatti ve vaad ettigi savastan cekilmeyi gerceklestirdi.
-Rus yahudileri ikna edebilmek icin Ingiltere disisleri bakani Balfour yeni Yahudi devleti vaadetti, bu sozu de sonra tuttu ama bu rusyayi savasta tutmaya yetmedi.
-1018'de ingiliz-fransiz ortak harekati almanlari geri puskurttu. Yeni olusturulan ve karsi tarafta yeralan Amerika'dan gelecegi dusunulen asker sayisi yenilginin baslica etkenidir.
-wilson barisi kalici saglayacak bir devletler birligi ve ondort sarti dile getirdi. Avrupa'da baris tanrisi gibi karsilandi. Devlet baskanlari ayni sekilde dusunmuyordu. Almanya'ya Versay ile cok agir fatura kesildi.
-Savas, tum Avrupa'yi zayiflatmisti, Ingiltere'nin finansal liderligi Abd'ye gecmisti.
6.UTOPYA VE KABUS
-Ic savas : beyaz ve kizil ruslar arasinda (1917-1920)
-Sehirden kirsala goc vardi, tifo ve yiyecek sikintisi kirsalda yoktu.
-Korku hukumetin silahiydi, supheliler goturuluyor ve haber alinamiyordu.
-Yenilikler : ordu revizyon, kadin haklari, din kisitlamasi.
-Ozgurluklerin tekrar gelmeyecegini dusunen sanatcilar ulkeyi terk etmislerdi.
-Lenin bazen tavizlerle komunizmi kurmis, Stalin ulkeyi dunya gucu haline getirmisti.
-Bagimsiz ciftciler cezalandirilmisti.
-Ordu'ya buyuk yatirim yapti. Sanayi icin 1928'de seferberlik baslatti. 1939'da ucuncu sanayi devi idi. Okuryazarlik Avrupa seviyesine ulasti. Saglik hizmetleri gelisti, sanat ve kultur seviyesi yukseldi.
-Kurulusunda demokrasi amaclayan bolsevik partisi diktatorluk yaratmisti. Devrimin ilk aktorleri ve onun dusman gordukleri derhal tutuklaniyor, halka ise yardimsever baba olarak sunuluyordi.
-Italya'da ve Almanya'da fasizm komunizmin yukselisine tepkiydi.
7.YASLI SULTAN VE GENC TURK
8.DAHA DA HIZLI
-Radyonun icadi. Bu zamana kadar kablolu telgraflarla iletisim saglaniyordu. 1930'larda evlerde genis kullanima basladi.
9.ITALYAN DAVULCU
-Italya, hem kulturun hem sefaletin beraber yasandigi bir ulkeydi. 1.dunya savasi sirasinda ortalama yasam duzeyi afrika seviyesindeydi. Okuma yazma dusuktu.
-Kazanan tarafta olmasina ragmen baris muzakerelerinde hayal kirikligi yasamislardi.
-Bu kosullarda Mussolini ortaya cikti. 1919'da fasist partisini kurdu. Devletci, silahli guce dayaliydi. 1922'de karagomlekliler(mussolini ordusu) karsisinda kral sikinti icindeki ulkeyi guclu bir liderle kurtaracagini dusunerek, onu ulke yonetimine secti.
-Ilk yilinda memnun edici duzen saglanmisti. Hemen ardindan demokratik secimleri kaldirdi.
-Antik romanin bir kisminda vatikan devleti kuruldu.
10.DUNYA EKONOMIK KRIZDE
-1.dunya savasi, Avrupayi nufus ve finans olarak cok zayiflatti. Enflasyon asiriydi.
-24 ekim 1929 persembe, durgun baslayan newyork borsasi nedensiz kotumser bir havaya burundu. Herkes elindeki hisseleri satmaya ve fiyatlar dusmeye, panik baslamisti.
-1930'larda gelecek kapitalizmde degil, komunizm'de gorunuyordu.
11.HITLERIN YUKSELISI
-1.dunya savasi, borclar, kolonilerin dagilmasi, topraklarinin parcalanmasi Almanyayi zor durumda birakmisti. Bazi yerlerde komunistler guclenmisti. Demokrasi cogu icin ise yaramaz bir yonetim sekliydi. Savastan 15 yil sonra kaostan cikamayan Almanya'ya guclu bir lider gerekiyordu.
-1932'de %18 olan oyu 1934'de, %88'e cikti, hem basbakan hem cumhurbaskani secildi.
12.IKINCI DUNYA SAVASI
-Iki dusman Almanya ve Rusya, haklari olan topraklardan mahrum olduklarini disunuyordu, gizlice Polonya'yi paylasmak uzere anlastilar,(1939)
-Danimarka, norvec, hollanda, belcika'yi ele gecirdikten sonra fransa iclerine girdi, muttefik ingiltere yardimda gec kalmisti. 1940'da Churchill basbakan oldu.
-Fransa teslime hazir ve cokus icersindeydi. 1.dunya savasi lideri yenilmisti.
-Yunanistan da 1041'de ele gecirildi.
-Rusya, baltik devletletini ele gecirmisti.
-Hitler ve Stalin oportunist bir sekilde anlasiyorlardi. Ancak 1942'de Hitler, Rusyaya saldirma karari aldi. 1939'da kucuk finlandiyayi bile yenemeyen rusyayi yeneceginden emindi. Stalin onlemlere baslamisti.
-1941'de Leningrad'a ilerledi Alman ordusu.
-
-demokrasi yayginlasmasi
-dunyanin hakimi avrupa, ingiltere her kitada toprak sahibi
-rusya 2.genis devlet
-genc almanya
-fransa 300 yildir kolonilesiyor, agirlikli afrika
-osmanli gerileme
-zengin ve kalabalik cin
-amerika yenilikler, caz, gokdelenler, demiryollari, sanat avrupadan satin aliniyor, buyuk donanma
-ingiliz, alman, rus ve fransiz kraliyet aileleri evliliklerle birbirlerine bagliydi.
-monarsilerin baslica dusmani anarsistlerdi, grev ve suikast baslica yontemleriydi.
-hristiyanliklik ve budizm iki guclu dindi, islamin tek guclu savunucusu osmanli imparatorluguydu.
-uc buyuk guc abd, ingiltere ve almanya protestanlardan olusuyordu.
2.BIRA VE PARFUM
-Buyuk sehirler devri basliyordu. londra 6milyon, 2. buyuk sehir paris 3milyon, berlin 2 milyondu.
-su zor bulunuyordu
-kagit, eski camasirlardan uretilirken artik kagittan uretiliyordu.
-%90 tarim ve hayvancilik yapiyordu
-kolelik yavas yavas azaliyordu
-dunyanin %25'i avrupada yasiyordu
3.DEGISIM ZAMANI
-1.dunya savasina kadar pasaport kullanilmiyordu.
-iletisim telgraflaydi
-1815-1914 arasi buyuk bir savas yasanmamisti
-en onemli savas rusya ve japonya arasinda 1905 deniz savasiydi. bu sol devrimi baslatti.
-rusya edebiyat bale ve muzikte ilerlemisti ama insanlarin cogu medenilesme hakkina sahip degildi. Muhaliflere ciddi baski vardi.
-1.dunya savasinda uretken ekonomiler de etkili olmustu, gelir/urunlerin %50si savasa harcanabiliyordu, napolyon savaslarinda bu oran %12 idi
4.SAVASLARIN SAVASI
-1914'de Avusturya, Sirbistan arasindaki savas kisa surede yayildi.
-Savasin ilk haftalarinfaki Alman ilerleyisi zamanla azaldi.
-Gelibolu, Rusya'nin muttefikleriyle arasindaki kapi olacakti. Ingiliz ve Fransizlar yavas davranirken Turkler hazirlandi, ingiliz fransiz avustralya ve yeni zelanda askerleri Geliboluyu gecemedi. Rusya'nin bu sirada istanbula yapacagi saldiri da gerceklesmedi.
-Almanya, amerikadan gelen malzemeleri tasiyan gemileri durdurmak icin denizaltilar insa ediyordu. Sivilleri de hedef alan bu saldirilar ABD'nin taraf olmasina sebep verdi.
5.PETROGRAD'DA ISYAN
-1917'de pes eden ilk taraf rusya oldu.
-ordu giristigi 3.buyuk savasi kaybediyordu (1850 kirim, 1905 japonya)
-1916'da cara karsi isyanlar artti.
-1917'de vatandas koalisyonu yeni bir hukumet olusturdu.
-Bolsevikler, Lenin yurtdisindan dondugunde guclenmisti, Almanya'nin destegiyle Lenin devrimi baslatti ve vaad ettigi savastan cekilmeyi gerceklestirdi.
-Rus yahudileri ikna edebilmek icin Ingiltere disisleri bakani Balfour yeni Yahudi devleti vaadetti, bu sozu de sonra tuttu ama bu rusyayi savasta tutmaya yetmedi.
-1018'de ingiliz-fransiz ortak harekati almanlari geri puskurttu. Yeni olusturulan ve karsi tarafta yeralan Amerika'dan gelecegi dusunulen asker sayisi yenilginin baslica etkenidir.
-wilson barisi kalici saglayacak bir devletler birligi ve ondort sarti dile getirdi. Avrupa'da baris tanrisi gibi karsilandi. Devlet baskanlari ayni sekilde dusunmuyordu. Almanya'ya Versay ile cok agir fatura kesildi.
-Savas, tum Avrupa'yi zayiflatmisti, Ingiltere'nin finansal liderligi Abd'ye gecmisti.
6.UTOPYA VE KABUS
-Ic savas : beyaz ve kizil ruslar arasinda (1917-1920)
-Sehirden kirsala goc vardi, tifo ve yiyecek sikintisi kirsalda yoktu.
-Korku hukumetin silahiydi, supheliler goturuluyor ve haber alinamiyordu.
-Yenilikler : ordu revizyon, kadin haklari, din kisitlamasi.
-Ozgurluklerin tekrar gelmeyecegini dusunen sanatcilar ulkeyi terk etmislerdi.
-Lenin bazen tavizlerle komunizmi kurmis, Stalin ulkeyi dunya gucu haline getirmisti.
-Bagimsiz ciftciler cezalandirilmisti.
-Ordu'ya buyuk yatirim yapti. Sanayi icin 1928'de seferberlik baslatti. 1939'da ucuncu sanayi devi idi. Okuryazarlik Avrupa seviyesine ulasti. Saglik hizmetleri gelisti, sanat ve kultur seviyesi yukseldi.
-Kurulusunda demokrasi amaclayan bolsevik partisi diktatorluk yaratmisti. Devrimin ilk aktorleri ve onun dusman gordukleri derhal tutuklaniyor, halka ise yardimsever baba olarak sunuluyordi.
-Italya'da ve Almanya'da fasizm komunizmin yukselisine tepkiydi.
7.YASLI SULTAN VE GENC TURK
8.DAHA DA HIZLI
-Radyonun icadi. Bu zamana kadar kablolu telgraflarla iletisim saglaniyordu. 1930'larda evlerde genis kullanima basladi.
9.ITALYAN DAVULCU
-Italya, hem kulturun hem sefaletin beraber yasandigi bir ulkeydi. 1.dunya savasi sirasinda ortalama yasam duzeyi afrika seviyesindeydi. Okuma yazma dusuktu.
-Kazanan tarafta olmasina ragmen baris muzakerelerinde hayal kirikligi yasamislardi.
-Bu kosullarda Mussolini ortaya cikti. 1919'da fasist partisini kurdu. Devletci, silahli guce dayaliydi. 1922'de karagomlekliler(mussolini ordusu) karsisinda kral sikinti icindeki ulkeyi guclu bir liderle kurtaracagini dusunerek, onu ulke yonetimine secti.
-Ilk yilinda memnun edici duzen saglanmisti. Hemen ardindan demokratik secimleri kaldirdi.
-Antik romanin bir kisminda vatikan devleti kuruldu.
10.DUNYA EKONOMIK KRIZDE
-1.dunya savasi, Avrupayi nufus ve finans olarak cok zayiflatti. Enflasyon asiriydi.
-24 ekim 1929 persembe, durgun baslayan newyork borsasi nedensiz kotumser bir havaya burundu. Herkes elindeki hisseleri satmaya ve fiyatlar dusmeye, panik baslamisti.
-1930'larda gelecek kapitalizmde degil, komunizm'de gorunuyordu.
11.HITLERIN YUKSELISI
-1.dunya savasi, borclar, kolonilerin dagilmasi, topraklarinin parcalanmasi Almanyayi zor durumda birakmisti. Bazi yerlerde komunistler guclenmisti. Demokrasi cogu icin ise yaramaz bir yonetim sekliydi. Savastan 15 yil sonra kaostan cikamayan Almanya'ya guclu bir lider gerekiyordu.
-1932'de %18 olan oyu 1934'de, %88'e cikti, hem basbakan hem cumhurbaskani secildi.
12.IKINCI DUNYA SAVASI
-Iki dusman Almanya ve Rusya, haklari olan topraklardan mahrum olduklarini disunuyordu, gizlice Polonya'yi paylasmak uzere anlastilar,(1939)
-Danimarka, norvec, hollanda, belcika'yi ele gecirdikten sonra fransa iclerine girdi, muttefik ingiltere yardimda gec kalmisti. 1940'da Churchill basbakan oldu.
-Fransa teslime hazir ve cokus icersindeydi. 1.dunya savasi lideri yenilmisti.
-Yunanistan da 1041'de ele gecirildi.
-Rusya, baltik devletletini ele gecirmisti.
-Hitler ve Stalin oportunist bir sekilde anlasiyorlardi. Ancak 1942'de Hitler, Rusyaya saldirma karari aldi. 1939'da kucuk finlandiyayi bile yenemeyen rusyayi yeneceginden emindi. Stalin onlemlere baslamisti.
-1941'de Leningrad'a ilerledi Alman ordusu.
-
No comments:
Post a Comment